Kekemelik kavmaşık davranış örüntülerini içerdiğinden tanımlanması kolay değildir. Kekemeliği ritm bozukluğu, konuşmanın akıcılığının bozulması; ya da sevimsiz, endişe verici, hipertonik önleme davranışı şeklinde tanımlayabiliriz.
Johnson, gerçekte kekemelerin kekeme olmayanlara benzediğini; farklılığın kişisel ve sosyal uyumda olduğunu belirtmektedir. Ruhbilim terimleri sözlüğünde ise kekemelik sesli konuşmada sözcüklerin akışını yineleme, takılma, solunum tutuklukları, kas gerilimi gibi nedenlerle engellenip kesintiye uğraması şeklinde tanımlanmaktadır.
Kekemelik için; kişinin
tekrar kekeleme kaygısı ile konuşma sesi, hece, sözcük ya da cümleciklerinde irkilme, duraklama, uzatma, patlatma, yineleme ve bazen bunların yanında bir takım el, kol ve vücut deyimleri gibi belirtilerle konuşmanın ritm ve akıcılığında oluşan bozukluktur da diyebiliriz.
Bir özür olarak bireyi etkilemesi olumsuz boyutlarda beliren kekemeliğin sağaltımında geçerli olan çeşitli yöntemler vardır. Bunları şu şekilde gruplayabiliriz:
- Konuşma örüntüsünün şekillendirilmesi;
- İkna etme;
- Gevşetme;
- Psikoterapi;
- Iowa gelişmesi;
- Gönüllü kekemelik ve objektif tutum;
- Algısal değerlendirici olarak yeniden yöneltme;
- Van Ripor yöntemi;
- Davranış terapisi;
- Sistematik duyarsızlaştırma;
- Geciktirilmiş işitsel dönüt;
- Ritmik konuşma;
- Sesin maskelenmesi
Önümüzdeki birkaç gün bu yöntemleri birer birer tanımaya çalışacağız.
bu yazıyı sevdin mi?
hemen 
una ekle!
Kekemeliğin ne olduğunu tanımlamadan önce nedenlerinin sınıflandırılması ve anlatılması konuya açıklık getirecektir:
1. Corshal Başatlıkİlk defa Travis tarafından ileri sürülen cerebral başatlık, konuşma mekanizmasını idare eden her iki yarım kürenin birisinin diğerine karşı kuvvetli olmasıdır. Sonuçta oluşan başatlık nedeniyle konuşma eşgüdümü bozulmakta ve kekemelik meydana gelmektedir.
2. DyshemdeBu terim West tarafından literatüre girmiştir. Bireylerin konuşma organlarıyla ilgili kasların işlevi belirgin şekilde bozulmuş olmasa dahi, duygusal ve sosyal etkilenme sonucu bu kasların düzenli şekilde kullanımının engellenmesi kekemeliğe neden olmaktadır.
3. Servo KuramıNerolojik yetersizlik kekemeliğe neden olmaktadır.
Konuşmanın bireye geri gelme (feed-back) servo yönü vardır. İşte bu yönün akmaması, normal konuşma sürecindeki kelimelerdeki duraksama miktarlarının ayarlanmasını bozabilmekte ve kekemelik oluşabilmektedir.
4. Karmaşa TeorisiShealan'ın ileri sürdüğüne göre kekemelik, bireyin dayanma gücünün üzerindeki çevresel stress (gerilim) sonucu olmaktadır. Sheelan bu konuyla ilgili olarak "suçluluk duygusu"nun etkili olduğunu belirtmektedir.
5. Bir nevroz olarak kekemelikGlauber, kekememeliğin nedeni olarak yetersiz ego gelişiminin, super ego ile çatışarak anksiyete oluşturmasını göstermektedir. Kekemelik karmaşayı temsil etmektedir. Barbara, kekemeliği nevrotik kişiliğe bağlamakta ve nedenlerin daha çok aile ortamından kaynaklandığını söylemektedir. Travis ise, konuyla ilgili olarak, bilinç dışı kuvvetli duyguların ve bireyin etkilenmesini belirtmektedir.
6. Bireysel yöntem kuramıBu kuram Murphy ve Fitzsimons tarafından ileri sürülmüştür. Bu araştırmacılar da kekemeliğin anksiyeteden kaynaklandığında birleşmektedirler. Anksiyeteyi yaratan nedenler bireyler arasındaki ilişkilere bağlanmıştır. Murphy ve Fitzsmons'a göre kekemelik, öğrenilmiş bütünsel olmayan, anksiyete veya korkuya karşı olan öz-denetim davranışıdır.
7. Değerlendirme KuramıBu kuram semantik ya da diagnostik kuram adıyla da anılmaktadır. Bu kuram, kekemelik davranışının bireyin çevresindekilere tutumundan kaynaklandığını ileri sürmektedir.
Bu konuda ana ve baqbaların reddediciliğinin önemi büyük olmaktadır.
Yarın, kekemeliğin tanımı ile devam edeceğiz.
Hoşçakalın.
bu yazıyı sevdin mi?
hemen una ekle!
Kekemeliğin nedenleri değişik araştırmacılarca farklı açılardan ele alınmaktadır. Gerek nedenleri konusunda yer alan ayrı görüşler ve gerekse bireyi etkilemede yarattığı olumsuzlukların çokluğu, betimlenmesini güçleştirmektedir.
Kekemelik, konuşmanın tümünü etkileyen bir bozukluktur. Kekeleme davranışı, konuşmanın tümünde ve sürekli
olmamasına karşın, hem bireyi hem de konuşmasını tamamen etkileyebilmektedir.
Kekemeler her toplumun
yaklaşık olarak %1'ini oluşturmaktadırlar. Bu yüzden "kekemelik" psiko-sosyal yönden nicelik yönü de kuvvetli bir sorun niteliğindedir.
Bu denli önemli bir sorun olan kekemeliğin tanımlmasını yapmadan önce nedenlerinin sınıflandırılma ve anlatılması konuya açıklık getirebilir.
Kekemeliğin oluşumu konusundaki nedenleri
- yapısal nedenli,
- öğrenilmiş davranış,
- kişilik bozukluğu
şeklinde üç grupta toplayabiliriz.
Robinson kekemeliğin oluşumu hakkındaki kuramları yedi bölümde ele almaktadır.
- Corshral başatlık
- Dyshemde
- Servo kuramı
- Karmaşa teorisi
- Bir nevroz olarak kekemelik
- Bireysel yöntem kuramı
- Değerlendirme kuramı
Önümüzdeki günlerde bu kuramlara daha detaylı değineceğiz.
bu yazıyı sevdin mi?
hemen una ekle!
Merhaba dostlar;
Pamuk Dedem Danışmanlık Merkezi olarak; özellikle konuşma bozuklukları, kekemelik, ifade güçlüğü gibi unsurların psikolojik temelleri üzerine yeni bir yazı dizisi başlatıyoruz.
Bu yazı dizisinin şekillenmesi konusunda siz değerli takipçilerimizden gelecek her türlü öneri ve görüşe açığız.
Faydalı olması dileğiyle.
Saygılarımla,
Prof. Dr. İsmail Özçelik
bu yazıyı sevdin mi?
hemen una ekle!
