Çarşamba, Ocak 30, 2008

Stres sonrasında nasıl rahatlanabilir

Peki stres sonrasında nasıl rahatlanabilir. Bazı pratik öneriler verelim :

l. Soluk alışınızı bilerek yavaşlatınız.
2. Sakinleşmek için yapabileceğiniz fiziki egzersizleri mutlaka yapın.
3. Kaslarınızı doğrudan rahatlatın.
4. Oturuş ve duruş biçiminizi gözden geçirin.
5. Duygusal geriliminizi açığa bırakın. Duygularınızı yazın veya teybe okuyun.
6. Gerilimi bir arkadaşınızla konuşarak azaltınız.
7. Fiziksel olarak, belli bir süre yavaşlayın.
8. Bir mola verin. Kimse anlamasın. Sadece siz bilin.
9. Etkinliklerinizi değiştirmeye çalışın.
10. Mini- molalar veriniz.
11. Yaşantınızda düşünmeye zaman ayırın.
12. Kendinize kaçış mekanizmaları yaratın.
13. Kendinize yalnız kalabileceğiniz zamanlar seçin.
14. Gevşeme mekanizmaları geliştirin.

 bu yazıyı sevdin mi?  hemen una ekle!

Stres’sin Nedenleri ve Sonuçları

Stres’sin nedenlerini şu şekilde sınıflayabiliriz:
a. Fiziki nedenler
b. Kimyasal nedenler
c. İş ile ilgili nedenler
d. Çevresel nedenler
e. Psiko-Sosyal nedenler

Stres’in kısa dönemli etkilerine bakacak olursak :

Fizyolojik olarak: Adale gerginliği, kalp çarpıntısı,kan basıncı artımı.
Psikolojik olarak : Endişe, karamsarlık, kızgınlık.
Zihinsel olarak : Unutkanlık, dikkat toplayamama
Stres’in uzun dönemli etkilerine bakacak olursak :
Fizyolojik olarak: Kronik hastalıklar, baş ağrısı, hiper tansiyon, kalp hastalıkları.
Psikolojik olarak : Kronik anksiyete ve depresyon, fobiler, kişilik değişikliği, ruhsal hastalıklar.
Zihinsel olarak : Düşünce ve hafıza bozuklukları, obsesif düşünceler ve uyku bozukluklları.

Peki sonuçta ulaşılan nokta nedir. ÜRETKENLİĞİN AZALMASI, ZEVK ALAMAMA,YAKIN İLİŞKİ KURAMAMA. Böyle bir kişinin ise ne örgütte ne de toplumda sağlıklı bir yeri olamaz.

 bu yazıyı sevdin mi?  hemen una ekle!

Stress’in organizmada yarattığı fiziki etkiler

Sress’in organizmada yarattığı fiziki etkileri şu şekilde sıralayabiliriz:

1. Depolanmış yağ ve şeker kana karışarak, mücadele için gereken enerji aktive edilir.

2. Bedenin daha fazla oksijene ihtiyaca olacağı için solunum sayısı artar.

3. Beyne ve organlara daha fazla oksijen taşınabilmesi için alyuvar sayısı artar.

4. Kalp vurum sayısı artar basınç yükselir, tansiyon çıkar.Bu sırada organizmada kalıcı yada
geçici felçler olabilir.

5. Kuvvet gerektiren işlere hazırlık yapılarak kasların gerilimi artmaktadır.

6. Yaralanmalara karşı kan kaybını azaltmak amacıyla kan pıhtılaşma mekanizması daha etkin hale gelir.

7. Sindirim yavaşlamakta ve durma noktasına gelmektedir.

8. Göz bebekleri daha fazla algı ve ışık alma üzere büyümektedir.

 bu yazıyı sevdin mi?  hemen una ekle!

Stres yüklemesi

Psikoloji sözlüğü stres kavramını iki şekilde tanımlamaktadır. Birinci anlamına göre, kişinin içeriden veya dışarıdan gelen mevcut dengeyi veya duygusal, bilişsel ve sosyal işleyişi bozma eğilimi gösteren ve onu bu dengeyi korumaya veya bozulan dengeyi yeniden kurmaya yönelik yeni davranışları zorlayan gerçek yada algılanan uyarıcılara verdiği fiziksel-ruhsal-bilişsel tepkiler bütünüdür.

İkinci anlamıyla kişide yukarıda tanımlanan türden tepkilere yol açabilen her türlü çevresel veya içsel geçici - sürekli , fiziksel, kimyasal, ruhsal etkenlerdir. Geçtan stres karşılığı zorlanma terimini kullanmaktadır.Kısaca şöyle demektedir. İnsan yaşantısında doyum aramaktadır.İçinden ya da çevresinden gelen nedenlerden ötürü engellenmelerle karşılaşır. Bunun sonucunda zorlanma yani ‘stres’ ortaya çıkmaktadır. Stres engellenme dışındada belirebilir.Çatışan, çelişen, aykırı , ayrı amaç ya da gereksinimin aynı anda bulunmasıyla da belirebilir. Böyle bir durumda amaçla ilgili gereksinimlerden birini seçersiniz. Ama öbürü engellendiği için çatışma olur ve stres ortaya çıkabilir.Zorlanma durumları bireyde bazı duygular yaratabilir.

En yaygın olanı kızgınlıktır.İşte örgütte işgörenlere karşı sürekli olarak bağırıp çağıran kızgın kişi stres topudur.Kızgınlık duygusu kişiye aktivasyon sağlar. Eğer sıksık engellenme yaşanırsa kızgınlık duygusu yerini düşmanlığa bırakır. Bunun sonucunda kişi engellenme yaratan kişilere karşı zarar verme yada ortadan kaldırma istekleri ortaya çıkar. Birbirini çok seven işgörenlerin ve diğerlerinin birbirlerine karşı düşmanla savaş ortamında yaşanabilecek sahnelere şahit olmuşsunuzdur. Çoğu zaman bu duruma hayret edersiniz. Nedeni yine stres yüklemesidir.

 bu yazıyı sevdin mi?  hemen una ekle!

İhtiyaçlar hiyerarşisi

Maslow ihtiyaçlar hiyerarşisini beş grupta ele almaktadır. En üstede Kendini Gerçekleştirme ihtiyacını koymaktadır.Bu ihtiyaçlar şu şekildedir:.

Kendini Gerçekleştirme
Değer Başarı ve Kendine Saygı
Ait olma ihtiyacı ve Sevgi Bulma İhtiyacı
Emniyet güven düzen ve değişmezlik ihtiyacı
Açlık susuzluk ve cinsiyetin Fizyolojik açıdan doyumu

İşte organizmada dengenin bozulması sonucu hissedilen olumsuz duruma ihtiyaç denilmektedir. Susayınca boğazımızın kuruması gibi.Eksikliği gidermek için organizmada beliren güce dürü (drive) denilmektedir.Organizmanın ihtiyacı gidermek için belli bir yönde etkinlik göstermesi eğilimine (tendecy) güdü yada motif (motive) diyoruz. O zaman şu şekilde bir sıralama belirmektedir.

1. İhtiyaç 2. Dürtü 3. Güdü 4. Davranış
Güdülenme konusundaki kuramlar beş grupta toplanabilir.

a.Dürtü Kuramı : Bu kurama göre organizmada belli bir ihtiyaç durumu belirgin hal alır.Bunun sonucunda beliren dürtü hali motivasyonu sağlar.

b.Özendirici Uyarıcı Kuramı : Bazı davranışlarımız aslında ihtiyacımız olmadan uyarıcılardan etkilenerek ortaya çıkmaktadır. Aç olmadığımız halde yiyen birine imrendiğimizde yaşanılan budur.

c.Optimal Düzeyde Uyarılma Durumu : Bazı tür uyarım ortamları istenildiği için en üst etki düzeyinde seçilir. Örneğin diskoda gürültüye maruz kalma.
Yine lunaparktaki araçlara binme ve yarış otoları kullanma bu konuya örnek verilebilir.

d.İçgüdü Kuramı: Bu tür davranışları sadece hayvanlarda görüyoruz.

e.Öykünme Kuramı : Öykünme yada taklit yoluyla da davranışta bulunulabilmektedir. Ancak bu davranış kritik öğrenme anında olmaktadır.Ördek yavrularının gölde anneleri yerine yüzen her kişiyi izlemeleri bu hususa örnek verilebilir.

Örgütte yer alan bireylere ideal motivasyon ortamı sağlamak için pozitif geri bildirimden (positive feedback) yararlanmak gereklidir.İşte bir örgütte yöneticilerin istenilen davranış ortamını sağlayacak güdüsel alt yapıda kullanacakları pozitif geri bildirimleri sıralayalım.

.İnsanları gerektiği gibi övebilmek.
.İnsanları Cesaretlendirebilmek.
.Tam bir patron gibi davranmamak.
.Olumlu şeyleri ve yönleri ortaya çıkarabilmek.

 bu yazıyı sevdin mi?  hemen una ekle!

Güdülenme-Motivasyon

Bu hususu açıklamaya çalışalım. Güdü terimi ile beraber olarak, psikolojide ihtiyaç ve dürtü (instinct) terimleri kullanılmaktadır. Genel olarak organizmayı davranışlara yönelten güdüler ihtiyaçlardan kaynaklanmaktadır. O zaman şu temel sonuç beliriyor. Dünyadaki bireylerde güdü yaratmadan, organizasyonlarda hiçbir davranış geliştiremezsiniz.

Yani çalışanlarda motivasyon yaratmanız, davranışın ön koşuludur. O zaman organizmanın herhangi bir davranışa karşı uyarılması ve bir amaca yönelmesi güdülenmedir. Şimdide sıraladığımız diğer terimlerle güdülenme ilişkisine, belki de hiyerarşisine bakalım Organizma denge durumunda (hemoestasis) yaşantısını sürdürmektedir. Derken herhangi bir şeyden yoksun kalmaktadır.

Bu durumda denge bozulmaktadır. Birey allak, bullaktır. Bu hali gidermeye çalışmaktadır. İşte bu hale ihtiyaç (need) aşaması demekteyiz. Bu ihtiyaçların bir kısmı doğuştan gelir öğrenme gerektirmez. Bunlar yaşamsaldır. Olmazsa ölürsünüz. Bunlara primer yada birincil ihtiyaçlar denilmektedir. Bunun yanısıra hayati derecede önemli olmayan öğrenilen, yaşantı sonucu elde edilen ihtiyaçlar bulunmaktadır.

 bu yazıyı sevdin mi?  hemen una ekle!